t1

Comune di Avezzano

t2

NARDELLI: “Ma mó… recomenzéme?… Stèmm’a ddìce: Tortóna è cómme fùsse Avezzàne nóstre e… ‘ntórne ‘ntórne ce stà je Piemónde… accuscì, ècche, ‘ntórne ‘ntórne a nù ce stà j’Abbrùzze!…”

GIACINTA: “I’ sò’ sèmbre sendùte de parlà’ de ‘ste càcchie d’Abbrùzze… ma nen sò’ mài capìte addó’ jèvene ‘mpiandàte!”

MASCIGRANDE: “Giacì’… j’Abbrùzze è la reggióne nòstra… j’Abbrùzze è… Avezzane, L’Aquila, Chiéte, Celàne… j’Abbruzze è… è pùre quìste addó’ stéme nù ! ”

GIACINTA: “Ma… allóra… mó nù… stéme aj’Abbrùzze ? ”

MASCIGRANDE: “E addó’ stéme… allóra… àlla Vezzuèla ó àjie Cannadà ? ”

GIACINTA: “Oh… sò’ nàta, cresciùt’e pasciùt’Avezzàne… ténghe quàsci quarànd’ànni… e nzò’ mài sapùte che ècche èva j’Abbrùzze… nen me nn’èva mài accòrta!… Ma che sòrte de frecatùra, prò… “

Nardelli si mostra seccato per le inutili chiacchiere.

SACCADDOSSE: ”Quànn’è ròssa la ‘gnorantità ! ”

GIACINTA: “Ha parlàt’je capiscióne! Saccaddó’… che te déssere ‘na pascionàt’alla schìna… e tù… Pié’… gnènde ce dìci… a quìsse? ”

PIETRE:“Ma pecchè… tu nen abbàsti?… E cómm’è… quànne ch’atà ‘nzurtà’ fà’ tùtte da sòla… e mó… chiàm’aiùte?…”

GIACINTA: “Nen pùzzi avé’ bbène… ‘sté cóse ammannàte! “

NARDELLI: “E ce refà’… ma quéle che ve sò’ dìtte nen lle séte angóra capìte… ècche se nn’è ìte tùtte a scatafàrge… ce stém’a mmurì’ tùtti de fàme e vù’… tenéte angóra la fòrza de ì’ litichènne pé’ sènza gnènde?… E vvetéte de fenìlla mó… e bbàsta, nóóó ! ”

MASCIGRANDE: “Ohé…sendìme ‘ne póche je prefessóre Nardèjie… quìsse ne sà cchiù de nù… è ìte spérze pé’ je mùnne… è ìte a ‘mparà’ i vajiùli finènt’a Tìvele… e caccósa s’è pùre ‘mparàte ìsse… ó nó?… Fòrza… prefessó’…! ”

Pietro annuisce e Giacinta è perplessa.

GIACINTA: “Va bbóne… prefessò’…ì’ me sténghe zìtta… ma se Saccaddósse fà’ sóle ‘ne refiàte… fàcce scùrì’ le cróce! “

NARDELLI: “Ecche atéma rengrazià’ tùtta ‘ssa gènde ch’è arrivàta da fòre pé’ dàcce ‘na màne… ma è tùtte ‘ne rattattùjie che Ddì’ ne lìbbera…ècche mànchene angóra le pàle e lle ravìne… i tendùni pé’ reparàsse dàjie vénte e dàlla nève ce stànne sóle pé’ ji sordàti…le tàvole délla segherìa de Vendittèjie l’òne addopràte pé’ fàsse j’uffìce… quìji déjie Gène Militàre…”(48)

MASCIGRANDE: “Ah… je ‘ngegnére Lèbbere…”

NARDELLI: “Nóne… Mascigrà’… nóne… nen te cce métte pùre tu mó… je ‘ngegnére Lèpore (49) è je càpe de je Gène Civìle…quìji che stév’a mentuà’… sò’ de je Gène Militàre… ‘nzómma… ì sordàti tùtta bràva gènde, èh… ma prìma a mì e dóppe a tì ! ”

MASCIGRANDE: “ ‘Nzómma… càccia patróne e sótte… e nen t’allontanà’ tróppe ? ”

NARDELLI: “Ecche tenéme bisógne déj’ajiùte de tùtti ma le chiù tànde l’atéma fa’ nù!…

Dón Luìgge pènza àlle creatùre… je commissàrie Dézza organìzza ‘ne póche tùtte… je Gène Civìle pò’ ajiutàcce a frabbicà’ quàcche barràcca…i sordàti, ‘mméce, tène londàni tànti mallandrùni che vàne arrubbènne òre e argénde nammése àji mórti nóstri…i muratóri barési, che lla cucchiàra, je màleppégge e la callarèlla… reméttene le prète ùna ‘ncìm’all’àtra…ma pé’ fà’ mòve tùtta ‘sta gènde… sènza schiuffàsse j’ùni che j’àtri… ce vò’ ‘nè motóre che Ddì’ ne lìbbera! ”

MASCIGRANDE: “E… nnammése a ‘sté càvecepìste… addó’ je pijiéme ‘ne motóre… prefessó’? ”

NARDELLI: “Ecche te vójie… i bbóni motóri i tenéme, Mascigrà’… ce nne sò’ remàsti ‘na fréca… ma se sò’ fermàti… j’atéma remétte ‘mmòte! “

MASCIGRANDE: “Aredàjie… prefessó’… e pàrla chiàre… nóóó!… Addó’ càsprita stàne ‘sti motóri? ”

NARDELLI (indicando con la mano destra la parte sinistra del proprio petto): “Sta ècche…quìst’è je motóre che nze ne pò’ fa’ a méne… è je còre nóstre!… sènza quìste… nze pò’ fà’ gnènde… c’è perìquele de ‘na Babbèla… addó’ agnùne pènza àji càcchi sì…”

MASCIGRANDE: “ Bèh, bèh… quéste nó, èh ! ”

NARDELLI: “Atéma ì’ tùtti d’accórde… nù che séme remàsti… quìssi che sò’ venùti… e quìj’àtri che véne apprésse..e tùtti ’nzémmia ci’atéma métte sótte… atéma laorà’ tànte… pecchè Avezzàne s’atà refà’… e léste…Avezzàne… tra quàcche ànne… atà èsse chiù bèjie, chiù ròsse, chiù ‘mbortànde de prìma…l’atéma fà’ pé’ ll’ ànime ‘nnocènte e pé’ ji mórti nóstri che stànne angóra sótt’àlle macère…” (50)

SACCADDOSSE: “E… ch’atéma fa’… prefessó’?… ”

NARDELLI: “Atéma rencomenzà’ dàlle cóse che nen pàrene ‘mbortànti… ma ècche è tùtte ‘mbortànte…ècche mànca tùtte… la càrge, la téquela, la cucchiàra… ècche ci’atém’arrangià’…mó tù Saccaddó’ ‘ncomènz’a scanzà’ le prète de San Bartolommèe… cuscì ce potéme passà’… e tù, Pié’, accombùnni le pòrte sganganàte, le finèstre e quàcche moralìtte schiaricàte… che sèrvene pé’ fà’ je fóche e nen ce murì’ de frìdde ! ”

GIACINTA: “E ì’… prefessó’… che pòzze fà’ ? ”

NARDELLI: “Oóóóh… e tu Giacì’… pó’ fà’ ‘na cósa ròss’e ‘mbortànde… che se lla fà’… bèh… Avezzàne nóstre… je reficéme ‘n’ànne prìma…”

GIACINTA:“Pussìbbile?… E dìmmele ppó’, prefessó’… ch’aténga fà’? ”

NARDELLI: “Dévi tacére… “

GIACINTA: “ Cómme?… “

NARDELLI: “T’atà stà’ zìtta, Giacì’… e fàlla reposà’ ‘ne póche ‘ssa léngua! “

GIACINTA: “Bèh…nén’è fàcile, prefessó’… ma ce pròve… prò ‘n’ùrdima cósa te l’aténca dì’…tu si dìtte ch’Avezzàne… tra càcche ànne… atà èsse chiù bèjie, chiù ròsse e chiù ‘mbortànte de prìma: ma cómme fà’ a dì’ quésse?… Pecchè Avezzàne atà diventà’ cuscì… cómme dìci a ssigneria?… “

NARDELLI(con tono retorico): “Pecché Avezzàne è je paése nóstre… e quéste ce atà abbastà’… “

GIACINTA: “Le sàcce che tu ce ‘ó bbène, prefessó’… allóra Pié’… fiònna ‘ssé pascióne che me pàri ùne che và pé’ llimòsina…. remìttete je mmàste sópr’àlla ròppa… e tòcca, ch’ha spióvete!… Ajiùta Saccaddósse a scanzà’ ‘sse prète… ca mó caccósa le fàcce pùr’ì’… e che ve cretéte che sàcce sóle chiacchiarà’?…Chiuttóste… déteme ‘na ‘ravìna… ca mó me raffùciche la ‘unnèlla… e ve lle fàcce veté’ chi è Giacìnta!…Avezzàne j’atéma refà’ léste-léste… sùbbite… óh…fòrza mó… ca sinnó ‘na pascionàta tra càp’e cójie nen ve la lèva nisciùne… a tùtti quànti! “

NARDELLI: “ Oh… finarmènte…(allarga le braccia) Matònna Petracquale te véngh’a rengràzià a péti scàvezi!… Allóra, óh… fòrza, démece da fà’ e nce ferméme… finènt’a quànte Avezzàne nóstre nen è renàte… “

GIACINTA(con tono ed atteggiamento nostalgici): ”Quànt’èva bèjie Avezzàne nóstre… éh, ma… te raccombunnéme fìn’àll’ùrdima prèta! “

Ognuno si mette in movimento, con animo leggermente rinfrancato dalle parole del Prof. Ercole Nardelli: Saccaddosse, Pietro, Mascigrande… persino Giacinta offre il suo peculiare contributo tacendo… (chissà, però, ancora per quanto tempo): sono i prodromi della rinascita di Avezzano, l’Avezzano moderna!

F I N E 

avezzano t2

t4

pag.7 di 7 atto secondo-Sante 'Middie... Je Tarramute !

t3

avezzano t4

t5