t1

Comune di Avezzano

t2

Personaggi (in ordine di entrata):

CHIARINA: moglie del fornaio Zefferino, sempre animata di buon senso e pronta a pronunziare parole di pace.

BARBERUCCIA: ruffiana di casa Pignatella.

FRAMMACONA:popolana, cliente del forno.

NATOJIA: avvisatrice dei clienti del forno, pettegola, profonda conoscitrice dei fatti di tutta Avezzano.

ZEFFERINE: fornaio buontempone e chiacchierone.

ASPREME Seritti: cacciatore, contadino.

FILUCCIA: nubile, eternamente aspirante sposa.

FRANCESCHINE La Cornacchietta: sagrestano, da sempre addetto al ballo della “pupazza” durante le feste patronali di S.Rocco.

BARTOLOMMEE: neo sindaco di Avezzano.

SACCADDOSSE: nullafacente, già pastore di pecore.

GIACINTA Ziriona: sempre presente nel momento in cui veniva riferito un fatto subito ampliato, arricchito e diffuso in ogni dove.

PIETRE: marito di Giacinta Ziriona.


All’interno del forno di Zefferino (1), la moglie Chiarina – come ogni mattina – inizia il suo abituale lavoro lamentandosi della monotona vita che conduce senza entusiasmi e dell’atteggiamento del marito sempre scarsamente informato dell’andamento della modesta azienda familiare.

CHIARINA: “Oggi è marcurdì? E’ je trìdice de gennàre?… Bèh, è cómme iére, cómme l’àtra iére, cómme addimàne oppuraménte ‘ppidimà’… ècche è sèmbre la stéssa minèstra… j’ànne passàte, vànne e j’ànni che vènn’apprésse… nen càgna mài gnènte, pròpia cómme Zefferine mì… quìjie è sèmbre je stésse… e chi je spòsta?…

I’, mó, me sténgh’accìte de fatìca, nó? Mbè ìsse, a ‘nn’àtre póche, tònche tònche càla dajie létte e s’abbìa vérze je fùrne… e chi vò’ Criste, che se je prèca!…Oh, Barberù’…”

Entra Barberuccia, la ruffiana di casa Pignatèlla.

BARBERUCCIA: “Bongiórne Chiarì’… cómm’è a quest’óra… ma che ce té i pùce àjie létte?… “

CHIARINA: “Zìtte… ‘stanòtte nen sàcce le cómm’è… nen sò’ rrescìte mànch’a chiùte ‘n’ócchie e allóra… appéna s’è fàtte jórne sò’ calàte dàjie létte… a prepósite, Barberù’, sò’ sapùte de Concettìna… èra óra…”

BARBERUCCIA: “ La stòria che quìjie de Stracchetéjie è ìta a fenì’ tùtta ‘ngròlia… e Concettìna se stéva a retirà’ cómme ‘na ciammarùca e c’èvene ‘scìti tùtti céqui sópr’àlle canàsse! ”

CHIARINA: “E quésse è bbóne: se sa che… vànne cequiùse e ‘n’atr’ànne spùse! E pó’… Barberù’… che tùtte je rispétte… Concettìna… quàcch’ànne je ‘ncomènza pùr’a tené’! “

BARBERUCCIA: “Eh… Chiarì’… ce stà la bbòna e la mmalasòrte!.. E la vìa… nenn’è sèmpre derìtta… è fàtta de vàll’e còlle… e ce ne stànne de ‘ntrùppechi! “

CHIARINA: “Ma cómm’è?… Nen è ‘ne bràve cristiàne? Tu le sà’ che Concettìna tè le cervèlla ‘ncòccia e se nen è bbóne, làssa pèrde… e pó’… nen se sà… quànne la fémmena nen vò’, mànche je diàvole ce lla ppò! “

BARBERUCCIA: “Eh… Chiarì’… nòzze e fìji, cómme vène te ji pìji! ”

CHIARINA: “Ma… ‘sse cristiàne… d’addó’ nna vè’? “

BARBERUCCIA: “Da Capistréjie! ”

CHIARINA: “Oddìe, Matònna de Petracquàle!… Se dìce: trìst’è quìjie céjie che s’apposétt’a Capistréjie… Barberù’… pòra Concettìna… chi se spósa che ùne de fòre… o ciòppa la vàcca o cióppe je vòve…”

BARBERUCCIA: “Sà’ che te dìche,Chiarì’?… Nòzz’e maccarùni càlli càlli…”

CHIARINA: “Scìne, Barberù’… chiutéme ‘sse discórze… e nze ne pàrla cchiù! ”

BARBERUCCIA: “E’ le vére, Chiarì’… sóle che… ècche ce ne stéssere tàndi de discórzi da chiùte… “

CHIARINA: “E ch’àtre è succésse, Barberù’? “

BARBERUCCIA: “Eh… Chiarì’… agnùne tè i guài sì… ma i mì’… a chi i vàji’a raccontà’?… Ch’àtre è succésse? E mó te lle dìche: chi và che je cióppe… se pò’‘mpàr’a cioppecà’! “

CHIARINA: “Che vó’ dì’, Barberù’? “

BARBERUCCIA: “Eh… che vójie dì’…marìteme, nó!… Che lla scùsa che s’è accioppàte… cuscì’ dìce ìsse(sorride)… stà sèmbre avéntr’àlla candìna e bbéve dàlla mmatìna àlla séra… e nen ce bàsta quélle… se lle repòrta pùre a càsa!… E quànne ch’è rrevenùte me dìce: Barberù’ assàggele… Barberù’ è ‘ne rosòlie… Barberù’ bbìvete ‘ne cuccìtte pùre tù e ì’, Chiarì’, che nzò de férre… dóppe ‘na jornàta de laóre lòche a Pignatèlla… bèh… càcche mése lìtre me je fàcce… è propia bbóne, Chiarì’, marìteme tè raggióne! “

CHIARINA: “Salùte, Barberù… óh fréchete!… Ma… che ‘na jornàta… quàndi mési lìtri te fà’?… A mì’ me sà che cómme tiràgge, frìche marìtete!… “

BARBERUCCIA: “Eh… je fàtte è… ch’è tróppe bbóne… e càla ch’è ‘na bellézza!… Ma ché… è mmàle sìgne? Nen è che pòzze diventà’ pur’ì’ ‘mbreacòna… magàri tra ‘na dècìma d’ànni… che dìci, Chiarì’?… “

CHIARINA: “Barberù’… ma te piàce? “

BARBERUCCIA: “Te lle sò’ già dìtte, nó!… Càla che mànche te ll’accùrge!… ‘Nzómma… m’aténga proccupà’, Chiarì’? “

CHIARINA: “E bbìve, Barberù’… bbìve… che lle vìne fà’ le sàngue bbóne!… speciarmènde s’è de quéle rùsce!…E nen penzà’ àji guài!… Stàtte bbòna, Barberù’, stàtte bbòna! “

BARBERUCCIA(uscendo di scena): “Oh.. gràzie pé’ je cusìjie bbóne, Chiarì’… óh, pó’ ‘ne cuccìtte te je fàcce assaggià’ pùr’a ti, èh! “

CHIARINA: “E vvà bbóne, và… (poi commentando tra se e se)… Oh che scì’ frecàte le vìne… e a chi nce piàce?… Prò… ècche… se ‘ncomènzen’a bbéve pùre le fémmene… addó’ jém’a pparà’? “

Entra, avvolta in uno scialle di lana, Frammacona.

FRAMMACONA: “Bongiórne, Chiarì’! Cómm’è a quést’óra? ”

CHIARINA: “Eh…maddimàne me sò’ avezàte che j’óve schiórte e nen tenéva la fòrza de sopportàmme quie rucóne de Zefferìne…e sò’ penzàte ch’èva méjie a sgobbà’ ècch’àjie fùrne che a fa’ fà’ rósse je féchete… che mó me schiòppa!…Frammacò’… ma pùre Francùcce… “

FRAMMACONA: “Uuuh… nóne, Chiarì’, nóne… Francùcce addó’ je mìtti se stà… pàrla póche e fatìca assà’… nen discùte mài… nen àrza mài la ‘óce… se màgna quélle che retròa sènza lamendàsse… spènne quéle ch’abbàsta … “

CHIARINA: “E mbè… allóra? ”

FRAMMACONA: “E’ je jénnere, Chiarì’… è je jénnere!… ècche ténghe ‘ne pìse ‘mbétte! ”

CHIARINA: “E… ch’a fàtte de màle? ”

FRAMMACONA: “Ma ch’a fàtte de bbóne?! ”

CHIARINA: “Me pàre ‘ne bbràve cristiàne… tè pùre ‘na fréca de rróbba ‘nfàccia…”

FRAMMACONA: “S’è pé’ quésse… tenassèmme tànde làrghe ‘mparadìse!… A quìje ce ravànzene pùre i péti fòre àjie létte!… E ‘gni tànde pàre che cce féta pùre je càlle!”

 

avezzano t2

t4

Atto primo- Sante 'Middie ...Je Tarramute pag.1

t3

avezzano t4

t5